Chuyện nàng kỹ nữ

Phùng Mộng Long tiên sinh trong Tình Sử có chép chuyện về nàng kỹ nữ chột mắt, nghèo đến nỗi không tự lo liệu được cho mình. Nàng bèn định kế cùng mẹ lên kinh đô thì có người can ngăn.

- Kinh đô là nơi có nhiều người đẹp nhất trong thiên hạ. Có đủ hai con mắt còn sợ không có người dùng, huống hồ chột một mắt. Rồi cũng đến bị tống ra nơi cống rãnh thôi.

Nàng nói:

- Ngạn ngữ có câu “Trong lòng cảm thấy thương yêu thì đầu con ngựa cũng tròn”. Đất kinh sư rộng lớn như thế, chẳng lẽ không ai thấy tôi đẹp sao?

Nói rồi nàng lên kinh đô rồi trọ tại một quán cạnh bờ sông. Tháng sau có chàng thanh niên đi qua sông, trông thấy rồi thích nàng rồi từ đó quấn quýt không rời. Chàng cho nàng ở hẳn một nhà riêng, tự tay nấu nướng cho nàng. Nàng bỏ ăn thì chàng cũng bỏ ăn, khéo léo chiều chuộng chỉ lo có điều gì không đúng.

Có người chế giễu chàng thanh niên, chàng tức giận mà nói rằng:

- Từ khi có được nàng, ta nhìn đàn bà con gái trên khắp thế gian thấy người nào cũng thừa một con mắt. Mắt đẹp thì chỉ một là đủ, thêm nhiều làm gì?

Trên cõi đời trước sau những kẻ lấy xấu làm đẹp như vậy không hiếm. Không phải vì họ ngu si mù quáng, mà có khi lại là tỉnh táo hơn so với vạn người khác. Giống như giữa một buổi tiệc, ta hay tập trung chú ý và bắt chuyện với một người đang được nhiều kẻ vây quanh vậy. Vấn đề ưa thích một điều gì hay một người nào đó chẳng qua chỉ là ảo tưởng, vì sự ưa thích mang đặc điểm mô phỏng, ta thích những gì người khác thích mà có khi không vì nguyên do cụ thể nào.

Chột mắt đối với nàng kỹ nữ có khi lại là duyên may rồi. Thế mới hiểu, người đã không yêu mình thì làm sao tìm được người nào yêu mình? Nhất là đàn bà, vẫn thường hay e sợ những điều mà nhân gian cho là thua thiệt.